محصولی پایدار، با ارزش انرژی بالا و مناسب برای فرمولاسیون‌های صنعتی و خوراک دام

در دنیای امروز صنایع غذایی و خوراک دام، دسترسی و امکان تهیه مواد با ارزش غذایی بالا و باصرفه اقتصادی مزیت رقابتی محسوب می‌شود؛ پایداری، سهولت مصرف، قابلیت کنترل کیفیت و ارزش افزوده عواملی هستند که یک محصول را به انتخابی استراتژیک تبدیل می‌کنند. ملاس، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات جانبی صنعت قند، سال‌هاست به دلیل ارزش انرژی و ترکیبات مغذی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما شکل مایع آن همواره با چالش‌هایی در نگهداری، حمل‌ونقل و مصرف همراه بوده است.

در پاسخ به این محدودیت‌ها، ملاس خشک به‌عنوان راهکاری علمی و صنعتی مطرح شده است؛ محصولی که با حفظ ماهیت و ارزش غذایی ملاس، امکان استفاده آسان‌تر، ماندگاری بالاتر و کاربرد گسترده‌تر را فراهم می‌کند. امروزه ملاس خشک نه‌تنها یک جایگزین برای ملاس مایع، بلکه به‌عنوان یک ماده کاربردی و قابل اتکا در فرمولاسیون‌های صنعتی شناخته می‌شود.در این مسیر، مجموعه سرآمدان مهر با تکیه بر دانش فنی، تجربه تخصصی و رویکرد کیفی، نقش فعالی در تولید و عرضه ملاس خشک ایفا می‌کند و تلاش دارد این محصول را متناسب با نیاز واقعی صنایع غذایی و خوراک دام ارائه دهد.

  • ماندگاری بالا و نگهداری آسان
  • حمل‌ونقل مقرون‌به‌صرفه
  • اختلاط یکنواخت در فرمولاسیون‌های خشک
  • دقت در توزین و مصرف

ملاس چیست؟

محصول جانبی فرآیند استحصال شکر از نیشکر یا چغندر قند

ملاس محصول جانبی فرآیند استحصال شکر از نیشکر یا چغندر قند است. پس از استخراج حداکثری شکر، مایعی غلیظ، تیره‌رنگ و شیرین باقی می‌ماند که حاوی مقادیر قابل توجهی قندهای محلول، مواد معدنی و ترکیبات انرژی‌زا است.

از نظر فیزیکوشیمیایی، ملاس ماده‌ای بسیار ویسکوز است و یک محلول همگن یا محلول حقیقی شکر محسوب نمی‌شود؛ زیرا همواره حاوی ذرات معلق با ترکیب و مقدار متغیر است. این ذرات معلق به‌طور کلی در سه گروه قرار می‌گیرند:

  • ترکیبات موجود در ماده خام (نیشکر یا چغندر قند) که بدون تغییر از مراحل تولید عبور کرده و حذف اقتصادی آن‌ها امکان‌پذیر نیست؛ مانند برخی مواد غیرقندی و کلوئیدهای ریز.
  • ترکیبات حاصل از فرآیند تولید شکر که در اثر تخریب قندها و پروتئین‌ها ایجاد شده و به‌صورت ترکیبات نامحلول وارد ملاس می‌شوند.
  • مواد غیرقندی با حلالیت پایین که در اثر افزایش غلظت محلول طی مراحل تغلیظ و تبلور، به حالت نامحلول درمی‌آیند.

این ساختار پیچیده، همراه با رطوبت بالا، چالش‌های متعددی در نگهداری و مصرف ملاس مایع ایجاد می‌کند.

Constituents Beet molasses (%) Cane molasses (%)
Water 16.5 20
Sugars
Sucrose 48 55
Glucose 2 3
Fructose 3 4
Total sugars 53 62
Non-sugars
Nitrogenous 4 2
Organic acids 3 1
Other organics 12 7
Total non-sugars 19 10
Inorganic constituents (Ash)
Ash 11.5 8
Total 100 100

ملاس خشک چیست؟

شکل فرآوری‌شده ملاس مایع به صورت پودر یا گرانول

ملاس خشک شکل فرآوری‌شده ملاس مایع است که طی فرآیندهای صنعتی به پودر یا گرانول تبدیل می‌شود. در این فرآیند، ملاس مایع همراه یک ماده حامل مناسب اسپری شده و سپس خشک می‌گردد. نتیجه این فرآیند، محصولی پایدار، غیرچسبنده و مناسب برای استفاده در ترکیبات خشک است.

تفاوت ملاس خشک و ملاس مایع

مقایسه ویژگی‌ها، کاربردها و انواع ملاس خشک

تفاوت ملاس خشک و ملاس مایع

هرچند ملاس خشک و ملاس مایع از یک منبع تولید می‌شوند، اما تفاوت در حالت فیزیکی و فرآوری، ویژگی‌ها و کاربردهای متفاوتی ایجاد می‌کند. مهم‌ترین تفاوت‌ها عبارتند از:

  1. ماندگاری و شرایط نگهداری
    ملاس مایع به دلیل رطوبت بالا مستعد تخمیر، کپک‌زدگی و تغییر کیفیت است و نیاز به مخازن مناسب و کنترل دما دارد.

    ملاس خشک به دلیل رطوبت کم، ماندگاری بسیار بالاتری دارد و در شرایط انبارداری معمولی قابل نگهداری است. این موضوع ریسک فساد و ضایعات را کاهش می‌دهد.
  2. حمل‌ونقل و جابه‌جایی
    حمل‌ونقل ملاس مایع به دلیل چسبندگی، وزن بالا و نیاز به تانکرهای مخصوص دشوار و هزینه‌بر است.

    ملاس خشک در بسته‌بندی‌های کیسه‌ای یا فله‌ای عرضه می‌شود و حمل‌ونقل آن آسان‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر است همچنین احتمال نشت و آلودگی در زمان جابه‌جایی وجود دارد.
  3. سهولت مصرف و اختلاط
    ملاس مایع در ترکیب با مواد خشک به‌سختی پخش می‌شود و ممکن است باعث چسبندگی یا کلوخه شدن شود.

    ملاس خشک به‌راحتی با مواد پودری یا گرانولی مخلوط شده و اختلاطی یکنواخت ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل در فرمولاسیون‌های خشک بسیار کاربردی است.
  4. دقت در توزین و مصرف
    توزین ملاس مایع نیازمند تجهیزات دقیق است و احتمال خطا بالاست.

    ملاس خشک به‌راحتی وزن‌کشی شده و مصرف آن دقیق و قابل کنترل است؛ موضوعی مهم در صنایع غذایی و خوراک دام.
  5. کاربردهای صنعتی
    ملاس مایع در فرآیندهای تخمیری و تولید شربت‌ها کاربرد گسترده دارد.

    ملاس خشک به دلیل پایداری و سهولت مصرف، علاوه بر صنایع غذایی و خوراک دام و طیور، در تولید مکمل‌های غذایی و ترکیبات پودری نیز استفاده می‌شود.

انواع ملاس خشک

ملاس خشک نیشکری دارای رنگ تیره‌تر و طعم قوی‌تر است و در صنایع غذایی و خوراک دام کاربرد گسترده‌ای دارد.
ملاس خشک چغندری طعم ملایم‌تری دارد و بیشتر در جیره‌های غذایی دام و طیور استفاده می‌شود.

ترکیبات ملاس خشک

ترکیبات ملاس خشک بسته به منبع ملاس و نوع ماده حامل متفاوت است، اما به‌طور کلی شامل موارد زیر می‌شود:

ترکیب توضیح
قندهای طبیعی ساکاروز، گلوکز و فروکتوز
کربوهیدرات‌ها منبع انرژی در خوراک
مواد معدنی پتاسیم، کلسیم، منیزیم و آهن
ماده حامل برای تسهیل فرآیند خشک‌کردن و جلوگیری از چسبندگی
مجموعه سرآمدان مهر؛ سرآمد در تولید و عرضه ملاس خشک

مجموعه سرآمدان مهر با تکیه بر دانش فنی، تجربه تخصصی و استفاده از مواد اولیه باکیفیت، در حوزه تولید و عرضه ملاس خشک فعالیت دارد. این مجموعه با تمرکز بر کنترل کیفیت، انتخاب حامل‌های مناسب و فرآیند تولید استاندارد، تلاش می‌کند محصولی پایدار، باکیفیت و متناسب با نیاز صنایع غذایی و خوراک دام ارائه دهد.

فعالیت سرآمدان مهر با هدف تأمین محصولی قابل اعتماد، اقتصادی و سازگار با نیاز بازار انجام می‌شود و این مجموعه همواره در مسیر بهبود کیفیت و پاسخ‌گویی به نیاز مشتریان گام برمی‌دارد.

: Olbrich, H. (2006). The molasses. Biotechnologie-Kempe GmbH, 128.